ABD-İran anlaşması Trump'ın imzasını bekliyor

ABD basını, ABD ve İran heyetlerinin ateşkesi uzatmak ve İran'ın nükleer programı konusunda müzakereleri başlatmak için 60 günlük bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya vardıklarını duyurdu.

Amerikan Axios haber platformunda yer alan ve iki ABD'li yetkiliye dayandırılan habere göre, iki ülke arasında bir mutabakata varıldı.

Habere göre, ABD'li ve İranlı müzakereciler ateşkesin uzatılması ve İran'ın nükleer programı konusunda müzakerelerin başlatılmasına yönelik 60 günlük bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya vardı, ancak Başkan Trump henüz buna nihai bir onay vermedi.

Süreci değerlendiren yetkililer, söz konusu mutabakat metni üzerinde salı günü uzlaşmanın sağlandığını ve iki ülke liderlerinin süreci değerlendirdiklerini ifade etti.

Aynı yetkililer, İran'ın daha sonra kendilerine 'anlaşmaya imza atmaya hazır oldukları' mesajını ilettiklerini iddia etti. ABD'li isimlerin bu iddiası, İran tarafından teyit edilmedi.

Söz konusu mutabakat metni imzalanırsa Hürmüz Boğazı herhangi bir kısıtlama olmaksızın ticari gemilerin geçişine açılacak.

Buna mukabil ABD de İran limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukasını kaldıracak.

ABD yönetiminden henüz bu iddialara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

TRUMP'TAN UMMAN'A TEHDİT

ABD Başkanı Donald Trump'tan Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konusunda Umman'a tehdit geldi; 'Umman da herkes gibi davranacak, yoksa onları bombalamak zorunda kalırız' dedi. Trump'ın açıklamalarının ardından Tahran'dan Umman'a destek gecikmedi.

Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine açılması, ABD-İran hattındaki savaş sonrası temel anlaşmazlık konusu. Tarafların anlaşmaya yakın olduğu söylense de henüz somut bir çözüme varılamadı.

Hatta Tahran yönetimi, Umman'la Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için yeni bir mekanizmayı görüştüklerini belirtti. Bu açıklama Trump'ın tepkisini çekti; kabine toplantısında Umman'ı hedef aldı.

Trump, Umman'ı İran'la Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü paylaşmaya yönelik herhangi bir anlaşmaya girmemesi konusunda uyardı; 'Umman da herkes gibi davranacak, yoksa onları bombalamak zorunda kalırız' dedi.

Trump, tehdidi savurduktan kısa süre sonraysa ABD'nin böyle bir adım atmak zorunda kalacağını düşünmediğini ifade etti.

TAHRAN'DAN UMMAN'A DESTEK

Trump'ın sözlerinin ardından Tahran'dan Umman'a destek açıklaması geldi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, yazılı açıklama yaparak Trump'ın açıklamalarını kınadı.

Sözcü, ABD'nin, Birleşmiş Milletler üyesi bir devlete yönelik 'yok etme' tehdidinin 'kabul edilemez' olduğunu belirtti. Umman'ın bölgesel barış ve istikrara yönelik uzun yıllardır sürdürdüğü arabuluculuk çabalarını hatırlattı.

Bu arada Tahran yönetimi son 24 saatte Boğaz'dan 26 geminin geçtiğini duyurdu. 2 gemininse durdurulduğunu açıkladı.

İran ile ABD arasında muhtemel bir mutabakat çerçevesinde Washington yönetiminin İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırmayı taahhüt ettiği, Tahran'ın da karşılığında Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi geçişlerini bir ay içinde savaş öncesi seviyeye döndürmeyi kabul ettiği öne sürülüyor.

ABD Başkanı, sık sık Hürmüz Boğazı'nın herkese açık olacağını ve kimse tarafından kontrol edilmeyeceğini vurguluyor.

İRAN BASINI TASLAK METNİNİ YAYINLADI

İran Devlet Televizyonu ABD ile imzalanması beklenen mutabakat zaptının taslak metnini yayınladı. Taslak mutabakat zaptına göre ABD askeri güçlerinin İran yakınlarından çekileceği ve Hürmüz'de uygulanan deniz ablukasının kaldırılacağı belirtildi.

Buna karşılık İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari transit gemi sayısını bir ay içinde savaş öncesi seviyelere geri getirmeyi taahhüt ettiği, bu taslak anlaşmaya askeri gemilerin dahil edilmediği ifade edildi.

İran devlet televizyonu ayrıca Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi trafiğinin yönetimi ve güzergahının, İran tarafından Umman ile işbirliği içinde ele alınacağını, 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varılırsa, bu anlaşma bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararı şeklinde onaylanacağını ifade etti.

Öte yandan İran basını bu taslağın henüz kesinleşmediğini, İran'ın somut bir doğrulama olmadan hiçbir adım atmayacağı vurgulandı.

BEYAZ SARAY, İRAN MEDYASINI YALANLADI

Beyaz Saray, İran medyası tarafından servis edilen mutabakat zaptı hakkında haberlerin doğru olmadığını ve 'tamamen uydurma' olduğunu açıkladı.

Bayaz Saray, İran ile müzakerelerin iyi gittiğini ve Başkan Trump'ın çizgilerinin gayet net olduğunu açıkladı.

BENDER ABBAS'TA PATLAMA SESLERİ

Pazarlıklar ve karşılıklı hamleler devam ederken bir yandan da Hürmüz çevresinde askeri hareketlilik devam ediyor. Önceki gün 4 İran Devrim Muhafızları askerinin hayatını kaybettiği çatışmanın meydana geldiği Bender Abbas kentinin doğusunda, kaynağı henüz belirlenemeyen 3 patlama sesi duyuldu.

İran devlet televizyonunun haberinde, 'Saat 01.30 civarında, Bender Abbas'ın doğusundan 3 patlama sesi duyuldu.' ifadelerine yer verildi. Bender Abbas'ın hava savunma sistemlerinin de kısa süreliğine devreye girdiği aktarılırken seslerin tam yeri ve kaynağının henüz bilinmediği ve belirlenmesi için çalışmaların sürdüğü kaydedildi.

ABD ORDUSU: İRAN HEDEFLERİ VURULDU

ABD ordusundan Reuters Haber Ajansı'na konuşan yetkililer, İran'da orduya ait Hürmüz Boğazı'nda tehdit oluşturan hedeflerin vurulduğunu söyledi. ABD ordusu İran dronlarını düşürdüğünü duyurdu.

YENİ YAPTIRIM KARARI

ABD Hazine Bakanlığı ise, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yönetmek için kurduğu 'Basra Körfezi Otoritesi'ni yaptırım listesine ekledi.

KUVEYT'E HAVA SALDIRISI

ABD saldırısının ardından Kuveyt de havadan hedef alındı. Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarını önlemeye çalıştığını açıkladı. Ordunun sosyal medya hesaplarından yapılan açıklamada, duyulabilecek patlama seslerinin hava savunma sistemlerinin saldırıların önlemesinden kaynaklandığı belirtildi, vatandaşlara güvenlik talimatlarına uyma çağrısı yapıldı. Açıklamada, saldırıların kaynağına veya niteliğine ilişkin ayrıntılı bilgi verilmedi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu ise ülke ismi vermedi ancak Bender Abbas'taki saldırıya karşılık bölgedeki bir ABD hava üssünü hedef aldığını duyurdu.